سند آموزشی مجموعه ماتیار سلاله

مجموعه فرهنگی آموزشی سلاله همواره به‌ دنبال ایجاد موج آموزشی و تربیتی در جامعه ایران بوده است. در این راستا برای نخستین بار در سال ۱۳۹۰ با همت و یاری مربیان و معلمان این مجموعه، نخستین سند آموزشی سلاله به تدوین درآمد. پس از آن هر سال با تشکیل گروه‌های آموزشی با پژوهش‌ها و مطالعات مربیان، کارشناسان و مشاوران مورد بازنگری و بازطراحی قرار گرفته است.
این سند براساس اسناد بالادستی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران و با نگاه به اسناد نظام‌های نوین آموزشی دنیا و نیز بر طبق آخرین مطالعات و یافته‌ها در حیطه‌های گوناگون، تدوین و جمع‌آوری شده است.
امید داریم تا با کسب تجربه‌ها و یافته‌های بیشتر، بتوانیم کاستی‌های آن را مرتفع و سند آموزشی خود را غنی‌تر سازیم.

سند آموزشی ما، الگو، مبنا و معیار عمل در طراحی برنامه‌های آموزشی و تربیتی، عملکرد و سنجش کودکان، مربیان و معلمان و تمامی برنامه‌های مرتبط است و مسیر پیش‌روی ما( خانواده بزرگ سلاله‌) را هدف‌گذاری و روشن می‌سازد.

آموزش والدین

کارهای مهمی که در سلاله ماتیار انجام می‌دهیم آموزش سرسخت والدین است. لزوم آموزش والدین چیست و چرا روی این مسئله تاکید می‌کنیم؟ وقتی والدین از نظر دانش، مهارت و بینش از رویکرد ما فاصله دارند، امکان پیشبرد مسیرهای آموزشی به‌خوبی میسر نمی‌شود، زیرا کودک می‌بیند که خانواده و ما دو مسیر جدا را طی می‌کنیم برای رفع این مسئله و ایجاد هم‌سویی و تاثیرات عمیق‌تر، در مجموعه ماتیار سلاله کلاس‌های آموزشی در قالب دانش‌افزایی (به صورت ترمی و هر سه ماه در مجوعه برگزار می‌شود)، همایش سالانه مادران سلاله‌ای، کتاب‌خوانی هفتگیو دوره‌های پرسش و پاسخ برای والدین برگزار می‌کنیم. که باعث می‌شوند خانواده در طول این مسیر همراه ما باشد و همزمان باهم یاد بگیریم و این یادگیری بین ما و خانواده‌ها یک تعامل دو سویه‌ است که از ابتدای ترم در جلسه‌ای با مدیریت مجموعه روند معارفه و در طول ترم از طریق جلسات مختلف با مربی و سرپرست گروه به بررسی روند، ارزیابی و بررسی موشف شایع رفتاری کودک می‌پردازیم و این جلسات را برای حفظ هم‌سویی خانواده و ماتیار ادامه می‌دهیم.

آموزش مربی

ما در مجموعه ماتیار سلاله، دوره‌های  آموزشی معلمان را از ابتدا خیلی جدی و منسجم آغاز کردیم. یک‌سری از این دوره‌ها در حیطه مهارت‌آموزی معلمان، برخی برای افزایش دانش معلمان و بعضی دیگر در حیطه نگرش معلمان برنامه‌ریزی شده است.
  • در ابتدا نگرش مربی را درخصوص کاری که انتخاب کرده است بررسی می‌کنیم سپس جلسات مفصلی درباره چرایی انتخاب شغل معلمی، رسالت، اهداف و مسیر پیش‌رویمان چیست! 
  • در بخش دانش، در حوزه‌های مختلفی از جمله؛ مسیر رشدی کودکان در سنین مختلف از نظر ذهنی، جسمی و احساسی، مهارت‌های ارتباطی، همدلی و… به مربیان آموزش داده می‌شود.
  • در بخش مهارت‌ها با تکنیک ایفای نقش و کارگاه‌های آموزشی بر مهارت‌های مختلفی از جمله؛
    مهارت نوشتن طرح درس‌های خلاقانه برای کودکان در گروه‌های سنی مختلف ، مهارت بازی با کودکان، مهارت ارتباط کلامی با کودکان، مهارت حل مسئله و… تاکید می‌شود.
 
 

آموزش کودک

در روند آموزشی ماتیار، ما یک رویکرد تلفیقی داریم که آن را تربیت اصیل می‌نامیم و این رویکرد سلاله محور است و براساس سندهای آموزشی جهان بررسی و تولید شده است. در این رویکرد ارزش‌ها و مدل‌های رفتاری تدوین و اجرایی می‌گردد. این رویکرد براساس شناختی و انسان‌گراست که بومی سازی شده‌است.
در مجموعه ماتیار سلاله، مهم‌ترین اصلی که در مسیر آموزش کودک در پیش می‌گیریم، کودک محور بودن است و بیشتر فعالیت‌های آموزشی براساس علایق و سلایق کودکان طراحی می‌شود و بیشتر مدل‌های آموزشی براساس بازی طراحی و اجرا می‌شود. تا حد امکان از آموزش مستقیم دوری می‌کنیم به‌جز در مقطع پیش‌دبستانی۲ که کودکان به نسبت قانون‌پذیرتر می‌شوند و آموزش‌های مستقیمی در این حیطه دریافت می‌کنند.
 

حیطه‌های مهارت آموزی کودک در مهدکودک و پیش‌دبستانی ماتیار

حیطه جسمی حرکتی و خود مراقبتی( خودیاری)

توسعه توانایی‌های جسمی_حرکتی درشت و ایجاد هماهنگی بین آن‌ها
  • حرکات پایه( کنترل و هماهنگی، تعادل و استواری)
  • آمادگی جسمانی
  • مهارت‌های پایه ورزشی
توسعه توانایی‌های جسمی حرکتی ظریف و ایجاد هماهنگی بین آن‌ها
  • استواری، هماهنگی و کنترل عضلات
  • هماهنگی عصب و عضله
  • استفاده از ابزار
توسعه توانایی در حفظ سلامت و مهارت‌های خودیاری
  • مهارت‌های بهداشت فردی
  • مهارت‌های غذا خوردن به شکل مستقل و رعایت آداب و بهداشت آن
  • مهارت مراقبت از اعضای بدن
  • آشنایی با الگوی تغذیه سالم
  • آشنایی با رعایت نکات ایمنی هنگام انجام فعالیت‌ها و رعایت ایمنی در حوادث غیرمترقبه
  • آشنایی با مفهوم محافظت از حریم شخصی خود( حریم جسمی و جنسی)
  • آشنایی با رابطه‌ی سلامتی و محیط زیست

حیطه عواطف و هیجانات

مهارت خودآگاهی و توانایی مدیریت هیجانات خود
  • شناخت احساسات و هیجانات خود و نام‌گذاری آن‌ها
  • درک و پذیرفتن احساسات و هیجانات خود
  • مدیریت احساسات و هیجانات و تنظیم رفتار خود
  • داشتن عزت‌نفس( احساس ارزشمندی) و اعتمادبه‌نفس
مهارت دیگرآگاهی(شناخت دیگران)
  • شناخت احساسات و هیجانات دیگران
  • درک و پذیرفتن احساسات و هیجانات دیگران
  • کمک به مدیریت هیجانات دیگران و همدلی با آن‌ها

حیطه ذهنی_ شناختی و فراشناختی

مهارت‌های ذهنی شناختی
  • حافظه( فعال، کوتاه مدت و بلند)
  • تخیل و خلاقیت
  • تفکر منطقی و استدلال
  • کنجکاوی و پرسشگری
  • استمرار و یادگیری
  • دقت و تمرکز
  • مفاهیم ریاضی
  • روش علمی( مشاهده، طبقه‌بندی و…)
  • زمان و توالی
  • دانش علمی
  • هوش فضایی
  • حل مسئله
مهارت‌های فراشناختی( مهارت‌های پیشرفته ذهنی_ شناختی)
  • آماده‌سازی، برنامه‌ریزی و سازماندهی یادگیری
  • نظارت و بازرسی بر عملکرد شخصی و نحوه یادگیری
  • خودتنظیمی و هدایت یادگیری خود
  • ارزیابی و بازتاب به خود
  • تفکر انتقادی
  • تفکر مراقبتی( مراقبانه)

حیطه‌ی کلامی

مهارت‌های شنیداری و زبان دریافتی
  • ادراک شنیداری ساده( تمییز، حافظه، توالی و تمرکز شنیداری)
  • ادراک شنیداری پیچیده( ترکیب، تداعی، اکمال و درک شنیداری)
  • اگاهی واج‌شناسی
مهارت‌های گفتاری و زبان بیانی
  • مهارت‌های گفتاری ساده( گفت‌و‌شنود روزمره، تلفظ صحیح حروف و کلمات، تصویرخوانی و ساختارهای دستوری)
  • مهارت‌های گفتاری پیچیده( داستان‌گویی، گفتگوی نمایشی، کلمات و جملات موزون و مسجع)
آمادگی و درک و فهم خواندن
  • داشتن گنجینه واژگان متناسب سن
  • ادراک دیداری( تمییز، حافظه، توالی، تشخیص، اکمال، پایداری و روابط دیداری)
  • تداعی ارتباط شنوایی و بینایی
  • داشتن مهارت‌های مربوط به درک مطلب
مهارت‌های نوشتاری
  • مهارت هماهنگی چشم و دست(کسب آمادگی برای نوشتن)
  • مهارت نوشتن انواع متون( خلاصه نویسی، گزارش و…)

حیطه اجتماعی

توانایی ابراز خود، اظهار حقوق و علایق
  • مشاهده و درک تاثیر سودمندی خود در گروه و اجتماع

  • توانایی شناساندن خصوصیات، علایق و افکار خود به جمع و بیان نیازهایش در ارتباط با دیگران

  • تشخیص و پذیرش تفاوت‌های بین خود و دیگران

  • شناخت و دفاع از حقوق خود در جمع

    انعطاف‌پذیری اجتماعی
  • سازگاری با محیط و اجتماع

  • انطباق با محیط و اجتماع

  • ضمن حفظ ارزش‌ها و اصول فردی

  • رعایت آداب اجتماعی

  • رعایت آداب معاشرت( سلام، خداحافظی، تشکر، عذرخواهی، اجازه‌گرفتن و…)

  • رعایت آداب حضور در اماکن عمومی( رعایت نوبت، رعایت حریم افراد و…)

  • به‌کارگیری رفتارها و هنجارهای متناسب با موقعیت‌های اجتماعی

    مهارت‌های انجام کار گروهی
  • درک اهمیت و اولویت کار گروهی بر کار فردی

  • توانایی کار، همکاری و همراهی در گروه( انعطاف‌پذیری و سازگاری با کار گروهی، پذیرش قوانین در گروه و…)

  • مهارت‌ تشخیص خصوصیات افراد در گروه

  • توانایی به اشتراک‌گذاری و مشارکت(ابزار، ایده و…)

  • داشتن احساس تعلق به گروه

    برقراری روابط دوستانه
  • مهارت دوست‌یابی و آغازگری در پیوندهای دوستی

  • استمرار و حفظ دوستی(توجه، حمایت و رسیدگی به دوستان)

  • شناخت موقعیت دوستی سالم از ناسالم

 
تعامل کودکان در مهدکودک

حیطه ذهنی- شناختی: چوب، کاغذ و قیچی، دودوتا چهارتا، کاوشگران کوچک، شگفتانه

حیطه زبانی- کلامی: زبان دوم، آوا و نوا، قصه‌گویی

حیطه عاطفی- اجتماعی: مهارت زندگی، مشاغل

حیطه جسمی- حرکتی: مشت‌و‌مال، خیزوخزش، ورجه وورجه، پالت(حرکتی ظریف)

حیطه ذهنی- شناختی: دودوتا چهارتا، کاوشگران کوچک، شگفتانه

حیطه زبانی- کلامی: زبان دوم، بادی پرکاشن، قصه‌گویی

حیطه عاطفی- اجتماعی: فرهنگ و مشاغل

حیطه جسمی- حرکتی: بادی پرکاشن، خیزوخزش، ورجه وورجه، پالت(حرکتی ظریف)

حیطه محیط زیست: خانه من، بازی در حیاط

حیطه مدیریت- رهبری و اقتصادی: کیف پول، ساخت‌وساز

خانه من، آغاز، بازی با اسباب بازی، سفرهای جادویی.

حیطه ذهنی- شناختی: دودوتا چهارتا، کاوشگران کوچک، شگفتانه

حیطه زبانی- کلامی: زبان دوم، بادی پرکاشن، قصه‌گویی

حیطه عاطفی- اجتماعی: فرهنگ و مشاغل

حیطه جسمی- حرکتی: مشت‌ومال، بادی پرکاشن، خیزوخزش، ورجه وورجه، پالت(حرکتی ظریف)

حیطه محیط زیست: خانه من، بازی در حیاط

حیطه مدیریت- رهبری و اقتصادی: کیف پول، ساخت‌وساز

خانه من، آغاز، بازی با اسباب بازی، سفرهای جادویی.